نقش پیام های صوتی در جلوگیری و کاهش اثرات مخرب بلایا
پیامدهای مخرب بلایای طبیعی بر جان و مال و روحیه افراد، صرف نظر از این که قربانی آن باشند یا نه، بر کسی پوشیده نیست. بنا بر گزارش سایت خبری “ریلایف وب” ایران، پس از بنگلادش و اندونزی، رتبه سوم جهان را از نظر خطر بلایای طبیعی و ژئوفیزیک دارد. اما خبر خوب این که سیستم های ارتباطی می توانند نقش بزرگی در هشداردهی برای نجات افراد در معرض این خطرات، داشته باشند.
هشداردهی به موقع، یک عنصر کلیدی برای جلوگیری از پیشروی یک فاجعه انسانی است که می تواند زندگی افراد بسیاری را نجات دهد. به عنوان مثال، اخیرا با رشد تکنولوژی، سیستم های هشدار و تشخیص زلزله ای اختراع شدند که می توانند در ثانیه هایی پیش از وقوع زلزله هشدار دهند، شاید در نگاه نخست اطلاع رسانی در رابطه با بروز زلزله تنها چند ثانیه قبل از آن، فایده چندانی نداشته باشد.
تجربیات پیشین کشورهای پیشرفته ای همچون ژاپن نشان داده است که در بیشتر زلزله های رخ داده اطلاع رسانی در رابطه با زلزله حتی چند ثانیه قبل از وقوع آن توانسته تا میزان زیادی از تلفات جانی و مالی احتمالی ممانعت به عمل آورد همچنین امدادگران قادر خواهند بود تا از این طریق، اطلاعات صحیحی از حادثه پیش رو را در اختیار افراد قرار دهند و از آن در نجات افراد درگیر، فراخوانی تجهیزات امداد و نجات، بررسی وضعیت آسیب دیدگان و شرایط جغرافیایی و نیز تایید سلامت افراد برای خانواده های آن ها استفاده کنند.حتی به وسیله این سیستم های ارتباطی، می توان دوستان و بستگان یک فرد را نسبت به وضعیت قربانیان احتمالی حوادثی از این دست، آگاه کرد.
برای مثال در گذشته در کشور ژاپن که با حجم عظیمی از بلایای طبیعی مانند زلزله، سونامی و غیره روبرو است از هشدارهای تلویزیونی و رادیویی برای آگاهی رسانی به مردم استفاده می شد، اما این هشدارها، تنها برای اطلاع رسانی به عموم مردمی که در حال استفاده از آن هستند، به کار می آید و نه تک تک افراد، بنابراین امروزه این سیستم سنتی، جای خود را به سیستم مدرن تری به نام “سیستم ارسال پیام صوتی” داده است، به این صورت که پیش از وقوع حادثه با تلفن همراه بسیاری از قربانیان احتمالی تماس های خودکار گرفته میشود و با ارائه اطلاعاتی همچون بٌعد مسافت، شدت، نحوه تخلیه مکان و نام پناهگاه های موجود آگاهی داده شده و به این ترتیب، شمار نجات یافتگان به نحو چشم گیری افزایش می یابد.
با توجه به این که مهم ترین نیاز افراد در هنگام رویارویی با چنین حوادثی، اطلاع از وضعیت نزدیکان و اطمینان یافتن از سلامت آنان می باشد، به نظر می رسد سیستم پیام های صوتی، همچنان بهترین گزینه ممکن برای پاسخگویی بهینه به این نیاز افراد، می باشند.
سیستم های هشداردهنده و اطلاع رسان بلایای طبیعی
برای نخستین بار، آژانس هواشناسی ژاپن در ماه مارس سال 2008، به تلفن های همراه آن دسته از مخاطبانی که در مناطق اطراف وقوع زلزله قرار داشتند، پیام صوتی مبنی بر باز بودن مسیرهای رفت و آمد ارسال کرد. این پیام صوتی، با یک صدای زنگ اختصاصی، لرزش و نمایش متنی بر روی صفحه نمایشگر تلفن همراه مخاطبان، همراه بود. همچنین با کمک این سیستم، اطلاع رسانی سریع و به موقع به مراکز حساس و مهمی چون مراکز توزیع آب و برق و نیروگاه های گازی؛ خطوط راه آهن ، بیمارستان ها و غیره صورت گرفت. پس از ارائه این طرح، سایر کشورهای مستعد زلزله، سونامی و دیگر بلایای طبیعی نیز درصدد برآمدند تا به منظور کاهش خسارات ناشی از این حوادث، طرح هایی مشابه را پیاده سازی کنند.
همچنین پس از وقوع یک حادثه، سرویس ارسال پیام صوتی فعال می شود و فرد می تواند صدای خود را ضبط کرده و به گوش نزدیکانش برساند. این سرویس پیام رسانی فردی نیز، از چهارم ژوئن 2012 در ژاپن به کار گرفته می شود.
این سرویس اطلاع رسانی صوتی، علاوه بر این که می تواند پناهگاه های امن را به شهروندان اعلام کند در پیش بینی وضعیت، اثربخشی اقدامات و نیز حفظ آرامش عمومی و ارتقاء روحیه افراد نیز کمک کننده است.
با توجه به موارد گفته شده، جای تردید نیست که سیستم های ارتباطی مدرن می توانند نقش بسیار مهمی را در ارائه هشدارهای لازم و پیشگیری از یک فاجعه بزرگ ایفا کنند و یک عامل تعیین کننده و سرنوشت ساز در مدیریت موثر بحران ناشی از بلایای طبیعی و نیز کاهش تلفات جانی شهروندان باشند.
این روزها پس از گذشت 22 سال از ورود اولین تلفن همراه به ایران استفاده از آن بسیار فراگیر شده است، براساس آمارهای منتشر شده توسط وزارت ارتباطات بیش از ۹۲ درصد مردم کشور تلفن همراه دارند. بنابراین ایران نیز مانند سایر کشورها با دارا بودن زیرساخت مخابراتی موردنیاز قادر است تا به هنگام مواجهه با بلایای طبیعی به منظور هشدار و اطلاع رسانی به مردم از پیام صوتی که یکی از سریع ترین و کارآمدترین روش های اطلاع رسانی عمومی است بهره گیرد.
لذا به نظر میرسد دولت مردان باید به دو حوزه مهم و تاثیرگذار؛ توجه ویژه ای مبذول دارند و آن را در دستور کار خود، قراردهند:
استفاده از سیستم های اطلاع رسانی به هنگام و موثر به عموم افراد برای اطلاع از وضعیت آسیب دیدگان، قربانیان، بستگان، دوستان و آشنایان ایجاد سیستم هایی جهت ارائه راهنمایی برای کمک به افراد درگیر در منطقه بحرانی برای نشان دادن مسیرهای منتهی به پناهگاه های امن، روند تخلیه خانه ها
اگرچه که به منظور استفاده کاراتر از سیستم پیام صوتی در هنگام مواجهه با یک بحران نیاز است تا تغییراتی در زیرساخت سیستم های امدادرسانی صورت گیرد، با این وجود، کشور در حال حاضر نیز از ظرفیت مناسبی در سیستم ارسال پیام صوتی برخوردار است و این سرویس در حال حاضر به شیوه ای پویا در حال اجرا و پیاده سازی است و سال ها توانمندی خود را در برقراری ارتباطات موثر با مخاطب، اثبات نموده و می تواند یک راه حل آسان، کم هزینه و فوری برای رسیدن به این منظور باشند.
در پایان یادآوری می شود که همیشه نیاز نیست راه حل ها را در جایی بیرون از خود، جستجو کرد، گاهی ظرفیت لازم در درون ما وجود دارد، فقط کافی است تصمیمی جدی بگیریم، به قول حضرت حافظ: “سال ها دل طلب جام جم از ما می کرد آن چه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد”.
